İdari İşlemlere Karşı Dava Açma Süresi: 60 Gün Nasıl Hesaplanır?

İdarenin bir kararı nedeniyle menfaati etkilenen kişi, bu karara karşı idari yargıda dava açabilir. Ancak idari davalarda dava açma süreleri kısadır ve süre geçtikten sonra açılan dava, işlemin hukuka uygun olup olmadığına bakılmadan reddedilir. Süreler 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) ile düzenlenmiştir.

Genel süre: 60 ve 30 gün

Özel kanunlarında ayrı bir süre gösterilmeyen hallerde dava açma süresi:

• Danıştay ve idare mahkemelerinde altmış gün,
• Vergi mahkemelerinde otuz gündür (İYUK m.7/1).

Bazı özel kanunlar daha kısa süreler öngörür. Bu nedenle işleme karşı başvurulacak süre, her zaman işlemin dayandığı mevzuat açısından ayrıca kontrol edilmelidir.

Süre ne zaman başlar?

Dava açma süresi, idari işlemin yazılı bildirim tarihini izleyen günden itibaren başlar (İYUK m.7/2). Örneğin bir disiplin cezası kararı 3 Mart günü tebliğ edildiyse, süre 4 Mart'tan itibaren işlemeye başlar.

İlanı gereken düzenleyici işlemlerde süre, ilan tarihini izleyen günden başlar. Düzenleyici işlemin uygulanması üzerine ilgililer, düzenleyici işleme veya uygulama işlemine ya da her ikisine birden karşı dava açabilir (İYUK m.7/4).

Üst makama başvuru süreyi durdurur

İlgililer, dava açmadan önce işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması için üst makama, üst makam yoksa işlemi yapan makama başvurabilir. Bu başvuru, işlemekte olan dava açma süresini durdurur (İYUK m.11).

Başvurunun reddi veya kanunda öngörülen süre içinde cevap verilmemesi halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvuru tarihine kadar geçen süre de hesaba katılır. Yani süre baştan başlamaz; kaldığı yerden devam eder.

İdari eylemlerden doğan zararlar

İdarenin bir işleminden değil, fiili bir eyleminden zarar görenler (örneğin belediye çalışması sırasında mülke verilen zarar), dava açmadan önce idareye başvurmalıdır. Bu başvuru, eylemi öğrenme tarihinden itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde yapılmalıdır. Başvurunun reddi halinde dava açma süresi işlemeye başlar (İYUK m.13).

İptal ve tam yargı davası birlikte

Bir idari işlem nedeniyle hakkı doğrudan çiğnenen kişi, doğrudan tam yargı (tazminat) davası açabilir veya iptal ve tam yargı davalarını birlikte açabilir. Önce yalnızca iptal davası açmak da mümkündür; bu durumda tam yargı davası, iptal davasında verilen kararın tebliği üzerine veya kararın kesinleşmesinden itibaren dava açma süresi içinde açılabilir (İYUK m.12).

Pratikte

• Tebliğ zarfı ve tebliğ tarihi saklanmalıdır; süre hesabı buna göre yapılır.
• e-Devlet ve e-Tebligat üzerinden yapılan bildirimlerde tebliğ tarihinin nasıl belirlendiği ayrıca kontrol edilmelidir.
• Sürenin son günü resmi tatile denk gelirse süre, tatili izleyen ilk iş günü mesai bitiminde sona erer.